Sunday, June 29, 2014

Teaching alphabet I - Plasticine (or play-dough) letters

It's hard to believe, but there was time, not that long ago, that Ania did not recognise letters. In the next few posts I will go back the memory lane and show you how I worked with her teaching her letters.

Ania likes playing with play-dough a lot, so why not let her make some letters with play-dough? I first wrote the letter on a piece of card and then showed her how to make a long "snake" rolling the play-dough on the table.


Next Ania was to twist the snake into the letter shape and press it onto the paper.



And voila - the letter is all done!


Saturday, June 28, 2014

TOPS Green Thumbs - Radishes (part 6)

I promise, this is the last post about experimenting with radishes :-) By now, you probably got enough of it, but we are still ... learning and Jaś is still quite interested in observing his tiny plants grow.

This week we finished all previously started experiments. Let's take a look at them:


DAY 21 - SUNDAY
GEOTROPISM

After two days we were able to observe which part of the plant is positively (roots) geotropic and which negatively (hypocotyl).


DAY 22 - MONDAY

GROW, GROW, GROW - GRAPH

After carefully observing the growth of four seedlings and making notes of how many millimeters they have grown each day, it was time to make a growth graph for each seedling.
It turned out that our seedlings were growing much faster than the examples shown in book.



LIVING SPACE

This experiment was started on day 5. Now the plants have grown and are ready to be analysed, and just as predicted the seedling that were growing in overcrowded conditions are smaller and weaker and the one growing by itself is strong and much bigger with developing true leaves.






DAY 24 - WEDNESDAY

TOXIC STRESS

Let's check what happened to the seeds in vinegar, saline water and clear water?



 
DAY 26 - FRIDAY

GRID WORK




From the pictures below you can see how our radishes have grown over 3 weeks:



HYDROTROPISM

We were observing the reaction of growing roots to the change in moisture. The roots once they got to the dry glass of the jar started growing upwards, they did not want to "leave" the wet paper towel.



SEED LEAF OR TRUE LEAF

There was one more experiment for the last day of our study - it was about leaves.
Did you know that true leaves start growing after 2 weeks? In the beginning there are no leaves, just cotyledons, which are heart shaped, have less veins and smooth edges.


 
The month long lesson on sprouting and growth of radishes (and plants in general) has come to an end.

Friday, June 27, 2014

Pyszny owoc mango

Na Tajwanie sezon mango w pełni. Wszyscy, wszędzie sprzedają i kupują ten pyszny owoc. Każdy ma jakiś znajomych, których znajomi lub krewni sprzedają całe kartony mango.
Ja uraczona kilkunastoma mango zawsze mam problem co z nimi zrobić. Najsmaczniejsze oczywiście jest świeże, dojrzałe, jedzone na surowo, ale zanim takie mango można skonsumować należy je odpowiednio obrać i pokroić, a ja tego robić nie lubię ... Pamiętać oczywiście należy, że dojrzałe mango by było soczyste i słodkie musi być trochę zaczerwienione i dość miękkie.Po kupnie mango najlepiej przechowac kilka dni poza lodówką by doszło do siebie :-) .

Jak już wspomniałam, lubię jeść, ale nie lubię obierać mango (dlatego na codzień zajmuje się tym mąż). Jednak dla czytelników (i widzów) polskojęzycznych poświęciłam się i obrałam mango i to na dodatek przed zosiną kamerą. Zapraszam do obejrzenia krótkiego poradnika filmowego - jak obierać i kroić mango.


Teraz jak już wiecie jak to się robi, to możecie spróbować zrobić w domu takie smakołyki jak słynny lód z mango! Jeden z najpyszniejszych deserów tajwańskich, a może i najpyszniejszy?


http://www.mango-ice.com.tw/index_mix.php
Lód z mango w najprostszej wersji, to nic innego jak rozdrobniony (a właściwie tarty) lód z kawałkami mango i z lodami z mango. Bardziej skomplikowane wersje mają mnóstwo innych dodatków, ale zobaczcie sami odwiedzając stronę bardzo popularnej lodziarni Ximen Mango Shaved Ice.






A oto desery (nie tylko z mango) z innych lodziarni:




Życzę smacznego!

Tuesday, June 24, 2014

Dziecko na Warsztat - wielki finał

Nadszedł czas na ostatni warsztat pierwszej edycji Dziecka na Warsztat. Miał to być warsztat warsztatów, coś super-ekstra, ale ... ponieważ równocześnie z Dzieckiem na Warsztat prowadzimy naszą domową szkołę, w której robimy mnóstwo różnych projektów, więc musieliśmy dopasować nasz czerwcowy warsztat do tego co robimy na lekcjach.

Jeśli czytacie wpisy na moim blogu po angielsku, to wiecie już, że od kilku tygodni zajmujemy się biologią. Dogłębnie analizujemy jakie warunki najlepiej sprzyjają kiełkowaniu nasion i wzrostowi roślinki (u nas jest to rzodkiewka).

A skąd właściwie pomysł na takie eksperymenty? Przede wszystkim stąd, że Jaś (11 lat) bardzo lubi roślinki i grzebanie w ziemi. Dzięki homeschoolingowemu programowi nauczania Sonlight, w nasze ręce wpadła książeczka z serii TOPS Learning Systems, w której jest dokładnie opisane jak i w jakiej kolejności przeprowadzać te eksperymenty. TOPS ma wiele innych książeczek z innych dziedzin nauki - fizyki, chemii, biologii. Polecam wszystkim angielskojęzycznym homeschoolersom.



Postaram się zebrać wszystkie (dotychczasowe) eksperymenty i przedstawić je tutaj, tym razem po polsku:

Zanim zabraliśmy się za sianie i obserwację musieliśmy zebrać wszystkie potrzebne nam materiały, a więc konieczna była wizyta na targu ogrodniczym. Kupiliśmy tam ziemię, nasionka i jeszcze inne rzeczy, które wykorzystamy w naszym przydomowym ogródku i na balkonie.

Kolejnym punktem przygotowań bylo zrobienie kilku specjalnych mini doniczek z folii aluminiowej i napełnienie ich ziemią.


 A teraz przejdżmy już do eksperymentów:

1. JAK SZYBKO KIEŁKUJĄ NASIONKA?

Do tego doświadczenia musieliśmy przygotować specjalną "cieplarnię", czyli karton po mleku wyłożony ręcznikiem papierowym, na którym równiutko wyrysowaliśmy 20 kółek. W każdym kółku położyliśmy jedno nasionko rzodkiewki i mocno podlaliśmy.


Przez cztery dni obserwowaliśmy które nasionka wykiełkowały, którego dnia i jak szybko rosły.


Nasze obserwacje Jaś zapisywał na wykresie:


Jaś miał również za zadanie narysowanie poszczególnych etapów wzrostu kiełków:



Po porównaniu naszych wyników, z tymi przedstawionymi w książce, Jaś zauważył, że nasze nasiona wykiełkowały szybciej i dużo lepiej rosły. Dlaczego? Klimat na Tajwanie bardzo sprzyja szybkiemu i bujnemu rozrostowi roślinności - jest ciepło i wilgotno.

2. CZY ROŚLINY POTRZEBUJĄ ŚWIATŁA BY ROSNĄĆ?

W kolejny eksperymencie obserwowaliśmy jak kiełkują i rosną rzodkiewki w kompletnej ciemności i w świetle. W tym celu przygotowaliśmy dwa słoiczki z pokrywkami, z których jeden został oklejony ciemną taśmą. Na dnie położyliśmy kawałki wilgotnego ręcznika papierowego, na którym ułożyliśmy nasionka.


Jasia konkluzja była następująca - bez światła roślinki rosną szybciej, ale są bardzo "cienkie i chude", są słabe i jasnozielone; roślinki mające dostęp do światła nie są aż tak długie, ale są mocniejsze i bardziej zielone, a ich łodyżki są różowe.

3. JAKIE ŚRODOWISKO NAJBARDZIEJ SPRZYJA WZROSTOWI ROŚLINKI?

W tym doświadczeniu stworzyliśmy 4 różne środowiska, w których obserwowaliśmy wzrost naszych rzodkiewek. Były to:
  • środowisko suche (na pokrywce)
  • środowisko bardzo mokre (w wodzie)
  • środowisko wilgotne i chłodne (na wilgotnym ręczniku papierowym)
  • środowisko wilgotne i ciepłe (na wilgotnym ręczniku papierowym przykrytym folią plastykową)


Jasia przepowiednie co do wzrostu kiełków były prawie poprawne. Myślał, że nasionka w wodzie nie wykiełkują, dwa jednak zaczęły kiełkować. Jaś sądził też, że nasionka pod folią plastykową będą słabiej rosły, a okazało się, że rosły bardzo dobrze tylko trochę były powyginane.
Wniosek - za dużo wilgoci i nasionka słabo kiełkują, a w zupełnie suchym środowisku w ogóle nie kiełkują; najlepiej rosną w ciepłym i wilgotnym środowisku.



4. CZY ZMIANA ŚRODOWISKA ZMIENI TEMPO I JAKOŚĆ WZROSTU ROŚLIN?

Kiełki z dwóch poprzednich eksperymentów przełożyliśmy do drugiej cieplarni (trochę zmieniona cieplarnia z pierwszego eksperymentu) w zaznaczone odpowiednio miejsca. Jaś zapisał swoje przewidywania co do wzrostu kiełków.

 

Po kilku dniach zaglądnęliśmy do naszej cieplarni i porównaliśmy nasze przewidywania z rzeczywistym wzrostem roślinek - Jasia przewidywania okazały się poprawne.


5. CZY LEPIEJ SIAĆ ROŚLINY GĘSTO CZY RZADKO?

W następnym doświadczeniu obserwowaliśmy wzrost rzodkiewek sadzonych gęsto i pojedynczo. W jakich warunkach rzodkiewki rosły lepiej? Nasze sadzonki są z doświadczenia nr.1, niektórym musieliśmy trochę przyciąć korzeń, bo był za długi.



 Jak widać ze zdjęć samotna roślinka urosła większa i mocniejsza.

 

6. JAK SMAKUJĄ KIEŁKI RZODKIEWKI?

To chyba najfajniejszy eksperyment - Jaś miał za zadanie sprawdzić jak smakują różne części kiełków rzodkiewki. Okazało się, że najostrzejsza jest różowa łodyżka (gdyż to z niej powstanie rzodkiewka).


7. OBSERWACJA WZROSU - RYSUNKI

Przez trzy tygodnie, co tydzień, Jaś ma rysować jak wygląda jedna z roślinek. W ten sposób obserwuje zmiany jakie zachodzą w wyglądzie i wielkości rzodkiewki.


(Został nam jeszcze jeden rysunek do zrobienia.)

8. CO TO JEST GEOTROPIZM?

Nawet ja się czegoś uczę, bo szczerze powiedziawszy nie miałam pojęcia co to jest ten geotropizm.
Okazuje się, że jest to ruch roślin uwarunkowany przyciąganiem ziemskim. Tak więc jest geotropizm dodatni - korzenie rośliny zwracają się w kierunku ziemi; i geotropizm ujemny - pędy rośliny zwracają się w kierunku odwrotnym do siły działania grawitacji, a więc ku górze.
Nasze doświadczenie polegało na umieszczeniu kiełka rzodkiewki "do góry nogami korzeniem" i obserwacji zmiany połorzenia korzenia i łodygi.


9. CZY ROŚLINA BĘDZIE ROSNĄĆ W ŚRODOWISKU ZASADOWYM I SŁONYM?

W trzech słoiczkach stworzyliśmy trzy środowiska - zasadowe (ocet), słone (roztwór wodny soli) i wilgotne (woda). Do każdego słoiczka włożyliśmy kawałki ręcznika papierowego nasączone odpowiednio octem, wodą z solą i czystą wodą. Następnie położyliśmy na nich po kilka nasionek rzodkiewki.

Jaś nie zapisał jeszcze swoich obserwacji, ale widać, że nasiona w środowisku zasadowym i słonym w ogóle nie wykiełkowały, a te w czystej wodzie rosną bardzo dobrze. Tak więc w glebach zasadowych i gdzie stężenie soli jest zbyt wysokie, rozwój roślin będzie znikomy.



10. JAK SZYBKO ROSNĄ NASZE KIEŁKI?

Przez 7 dni Jaś codziennie zapisuje wzrost roślinek w centymetrach. Czy wszystkie równo rosną? Czy te które zaczęły rosnąć najszybciej cały czas będą największe? Czy też ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi? Takie zadajemy sobie pytania.
To doświadczenie jest jeszcze nieskończone, ale jutro powinniśmy zapisać ostateczne obserwacje.



Dziesięć doświadczeń na dziesiąty warsztat z cyklu "Dziecko na Warsztat". Mamy jeszcze kilka w zanadrzu, ale czas leci i trzeba opublikować tę relację. Za kilka dni, ciąg dalszy.

A teraz zapraszam na blogi pozostałych mam biorących udział w projekcie "Dziecko na Warsztat":




Saturday, June 21, 2014

TOPS Green Thumbs - Radishes (part 5)

Third week of our radish observation is almost over. We've already finished some of the experiments and we've started some new ones. Jaś is still interested in growing plants and observing them and that is the most important thing.

DAY 14 - SUNDAY

SUN SALAD

We were supposed to do this activity on Friday, but somehow the radish did not want to sprout. Today the sprouts were big enough for Jaś to try them. 
After cutting the sprout into three parts and trying each part separately, Jaś discovered that the most spicy part is the hypocotyl (the middle part), which later will become the radish that we normally eat.




DAY 15 - MONDAY

GROW, GROW, GROW

We started this experiment last Friday. Now Jaś is supposed to observe the sprouts every day and note their height on a growth graph.



For the radish to grow better, Jaś had to pull out
the weaker sprout and leave the stronger one.

Starting new experiment - TOXIC STRESS

In this experiment the radish seeds are being exposed to acid and to salt water. We are now observing  how the seeds behave under these conditions, are they going to sprout or not.



DAY 17 - WEDNESDAY

GREENHOUSE PREDICTIONS

A week ago (on day 9) we started a greenhouse experiment, making predictions on how the radishes from different environments are going to continue to grow. Today we are evaluate these predictions, was Jaś right or not.



DAY 19 - FRIDAY

GROW, GROW, GROW

After five days of observations this is how Jas' radish growth graph:


GRID WORK

Jaś made another drawing on the grid, showing how the radish has grown in the past week:



Starting new experiment - GEOTROPISM

In this experiment we are observing how the root and hypocotyl of an upside-down radish seedling reorient in response to gravity. We are also observing positive geotropism (turning towards the earth) and negative geotropism (turning away from the earth).

We took one seedling from the water jar of
"toxic stress" experiment and wetted it very well.

Jaś placed the seedling upside down on the inside wall
of a jar and traced the seedling's outline onto the tape
on the outside of the jar.

New experiment - HYDROTROPISM

In this experiment we are observing how radish roots grow in response to sudden change in moisture.
Jaś took three more seedlings from the water jar of the "toxic stress" experiment and placed them on the moist paper towel under a plastic wrap.




That was a lot of work for one day :-) .


For earlier experiments please go to part 1, part 2, part 3, and part 4